Verhaal van Pan

Pan, een oude godheid, was de hoeder van de kuddes en had als taak ze te laten vermenigvuldigen. God van de bossen en de weiden, beschermer van de herders, kwam ter wereld met hoorns en bokkenpoten. Zoon van Dryope, een van de Pleiaden, en van Hermes, de boodschapper van de goden, en beschouwd als de tussenliggende god, was het logisch dat hij de overgang vormde tussen goden in menselijke vorm en goden in dierlijke vorm.

Pan werd echter bij zijn geboorte door zijn moeder in de steek gelaten, doodsbang door zijn vreemde verschijning, met bokkenpoten en hoorns op zijn voorhoofd en een dikke baard. Toen Hermes zijn zoon naar de tempel bracht, bespotten allen op de Olympus het kind. Daarom vroeg Hermes dat het kind hem nooit vader zou noemen.

Hij werd gevreesd door allen die ‘s nachts de bossen moesten doorkruisen, want de duisternis en de eenzaamheid van de overtocht veroorzaakten plotselinge angsten, zonder enige zichtbare oorzaak, die aan Pan werden toegeschreven; vandaar de naam paniek. De Latijnen noemden hem ook Faunus en Silvanus. De nimfen spotten onophoudelijk met Pan vanwege zijn afstotelijke gezicht, en hij nam de beslissing om nooit lief te hebben. Op een dag echter, toen hij wilde worstelen met Eros, werd hij verslagen en vernederd voor de lachende nimfen.

Toen hij door de bossen dwaalde, vond hij de nimf Syrinx, dochter van de Riviergod Ladon. Syrinx had nooit hulde van godheden willen ontvangen en had slechts één passie: de jacht, maar Pan werd smoorverliefd op haar. Syrinx, eigenares van grote schoonheid, was gewend te vluchten voor de avances van mensen en goden. Met Pan was het echter anders. Hij had het vermogen om lange perioden door bossen en bergen te rennen zonder moe te worden, en achtervolgde Syrinx dagenlang door valleien, heuvels en bossen. Uitgeput en niet langer in staat aan zijn greep te ontsnappen, rende de nimf naar de rivieroever en smeekte haar vader en haar zussen, de Ladoniden-nimfen, om hulp. Momenteel voordat Pan’s armen haar lichaam omvatten, verdween ze in de lucht en veranderde in wilde rietstengels.

Woedend brak Pan de rietstengels in stukken. Een sterke wind blies erdoorheen en het geluid klonk als de zoete melodie van Syrinx’ stem. Vervuld van pijn en melancholie verzamelde de sater enkele stukken riet, verbond ze met was en draden en bouwde een fluit, die vanaf die dag bekend stond als de fluit van Syrinx of de fluit van Pan. Volgens de mythologie scheidde hij zich nooit meer van het instrument, dat zijn verloren liefde vertegenwoordigde.

Cupido kondigde hem aan dat de liefdevolle klanken van de fluit, ondanks zijn groteske uiterlijk, de schoonheden zouden aantrekken die hem verachtten. Inderdaad, al snel trokken de melodieuze klanken van de fluit van alle kanten de nimfen aan die rond de gehoornde god kwamen dansen. De nimf Pitys toonde zich zo ontroerd, dat Pan weer hoop kreeg, in de overtuiging dat zijn talent zou maken dat zijn gezicht vergeten werd.

Altijd de fluit met zeven pijpen spelend, begon hij eenzame plaatsen te zoeken en merkte uiteindelijk een steile rots op, waarop hij besloot te gaan zitten. Pitys volgt hem en om hem beter te horen, komt ze steeds dichterbij. Pan, haar zo dichtbij ziend, oordeelt dat het moment geschikt is om tot haar te spreken. Pitys werd bemind door Boreas, de verschrikkelijke noordenwind, die op dat moment met grote hevigheid blies. Toen hij zijn geliefde zag, kreeg hij een vlaag van jaloezie en, zich niet inhoudend, blies met zo’n onstuimigheid dat de nimf in de afgrond viel. Onmiddellijk werd het lichaam van Pitys veranderd in een dennenboom. Pitys betekent in het Grieks dennenboom, toegewijd aan Pan. Om diezelfde reden is in figuratieve voorstellingen het hoofd van Pan gekroond met dennentakken.

Het lot van Pan was echter liefhebben zonder ooit te kunnen verenigen met het geliefde wezen. Terwijl hij doorging met muziek maken op de berg, hoorde hij in de diepte van het dal een tedere stem die de melodieën leek te herhalen. Het was de stem van de nimf Echo, dochter van de Lucht en de Aarde. Hoewel hij haar volgde en zij antwoordde, slaagde hij er nooit in haar te bereiken. Zo verbleef Pan in grotten en dwaalde door de valleien en bergen, jagend of dansend met de nimfen, altijd een fluit met zich meedragend.

Pan is ook een figuur die geassocieerd wordt met de wereld als geheel, aangezien hij de representatie is van wat men verstaat onder natuur en universum. Hij werd voorgesteld als een god in de neopaganistische religie, waarvan de geesten interageren met de natuur. In de middeleeuwen associeerde de katholieke kerk de god Pan met de Duivel.

Referentie:

http://eventosmitologiagrega.blogspot.com/

https://www.mvim.com.br/em-pauta/o-deus-pa-e-sua-flauta/